Enkele filosofische beschouwingen over lichamelijkheid en maatschappelijk engagement
 
 

 

Het ABC van het A

Vrijheid is altijd ook de vrijheid van het anders-denken. Laten we dus de andersdenkenden de ruimte geven om echt ánders te denken! Laten we dus de andersvoelenden de stilte geven om echt ánders te voelen! Laten we dus een andere taal de aandacht geven om echt ánders te klinken!

Of is alles al lang gezegd en loont het niet de moeite om écht te luisteren?
Wij geloven dat het de moeite waard is om écht te luisteren, als wat gezegd wordt ook echt ánders is. Ook al begrijpen we het niet onmiddellijk. Ook al zal niemand het ooit volledig begrijpen. Ook al kan niemand (zich) ooit totaal uitspreken. Ook al, of juist daarom.

Wij geloven niet dat het loont om altijd hetzelfde te herhalen, om altijd naar hetzelfde te luisteren. Dezelfde gebruiken, dezelfde cultuur, dezelfde waarheid, dezelfde taal. Want is het andere gezicht van deze Waarheid, van Hetzelfde, niet de onverdraagzaamheid? De doofheid, de blindheid, de gevoelloosheid?

Wij willen niet gemoedelijk blijven bij elkaar, onder elkaar. De zekerheid alleen maar variaties van hetzelfde in onze spiegels te zien weerkaatsen, verveelt ons. Hetzelfde, altijd maar hetzelfde. Zo geruststellend, maar zo vervelend, zo doods en dodend.

Wij geloven dat niets mooiers is dan een lijf dat spreekt, een cultuur die tegen-spreekt, een geslacht dat niet te sluiten is.

Daarom kan het differentie-denken, het denken over ánders-denken, niets minder zijn dan een steun in onze zoektocht naar een levende cultuur. Een cultuur van openheid, van geslachtelijkheid, van gelijkheid-in-onderscheid. Een open cultuur, een bloeiende cultuur. Een gesprek vol respect.

Voor zichzelf, voor de andere, voor jou, voor mij.

Philip Demeester

 

Over de ernst van vrijheid en de noodzaak gek te doen

Niet zo lang geleden hadden we een discussie of we kinderen die hier op bezoek komen onverwacht mogen confronteren met naaktfoto’s. Ik laat het aan anderen over om uit te maken of mijn werk aan de artistieke rechten van de jeugd voldoet. Maar ik weet zeker dat de volgende generaties evenveel aanspraak kunnen maken op nabijheid, warmte en lichamelijke aanwezigheid (bij zichzelf en bij de andere) dan wij voor ons opeisen. En ik weet ook dat er weinig plaatsen zijn waar die kwetsbare lichamelijkheid meer gekoesterd wordt dan in het hart van a2o.

Vrijheid is altijd ook vrijheid van en in het lichaam, want in ons lichaam zijn we tegelijk bij onszelf en bij de wereld. Het is dan ook altijd in en door ons lichaam dat we leven scheppen, - zowel ons eigen leven als dat van de ander. Zonder ons lichaam bestaan wij niet, maar wat erger is: zonder ons lichaam bestaat de andere ook niet.

Daarom is het bevrijden van onze lichamelijkheid niet alleen (zelfs niet vooral) een persoonlijke aangelegenheid, maar, een sociale verantwoordelijkheid, een morele plicht.
Daarom proberen we onze lichamelijkheid te bevrijden, en deze van de ander

Omdat wij nooit een fatsoenlijk beroep uitgeoefend hebben, doen we het op de enige wijze die we kennen: via kunst. We versterken het genie in elk van ons. We geven het lichaam de plaats om geest en hart te ontmoeten. Met dans dus en theater, met woorden en met fotografie. We bevrijden onszelf, maar vooral: we steunen elkaar in deze bevrijding.

Daarom ook geloven we dat kunst een betere weg is om de lichamelijkheid te bevrijden dan welke therapie dan ook: ze is per definitie op een ander, een publiek gericht, en kan dus nooit verzinken in zelfgenoegzaamheid.

Onze lichamelijke bevrijding is geen zoetekoek, maar pure ernst. Als we onszelf daarbij in het centrum plaatsen, of misschien erger nog: als we onszelf tevreden stellen met een halve, en dus een schijnbevrijding, verraden we niet alleen onszelf, maar vooral ook alle mensen die mijn bezielde lichamelijkheid nodig hebben als spiegel voor hun bevrijding. Laten we hen in onze halve bevrijding geen excuus geven voor een zelfgekozen zelfonderdrukking .

Halfslachtige pogingen, voortijdig opgeven of denken dat je er bent: pech voor jezelf (wie zou je je masochisme kunnen afnemen), maar vooral: een ongehoorde amoraliteit.

Als je naar je bezielde lichamelijkheid zoekt, vergeet dan vooral niet de zweep - want zonder doorzettingsvermogen en eigendwang ben je bij voorbaat verloren - en de ander dus kwijt...

Daarom is bezielde lichamelijkheid niet alleen de vrijheid, maar ook pure ernst.

En als we van pure ernst en inspanning verstarren, dan moeten we ons ook daarvan bevrijden. Dan is het tijd om gek te doen, te lachen of te wenen of gewoon of te genieten zonder reden. Niet eerder, maar ook niet minder - en met ons hele, bezielde, lijf.

En morgen is de ernst weer voor vandaag en de vrijheid voor het nu.

Philip Demeester, fotograaf

 
 
thuis in je lijf, thuis in de wereld
 
home | ©2008 Philip Demeester & a2o-cultuur(t)huis